34 - « اساس هستى » برو به كارِ خود اى واعظ ! اين چه فريادست ؟ * مرا فتاد دل از ره تو را چه افتادست ؟ به كام تا نرساند مرا لبش چون ناى * نصيحتِ همه عالم به گوشِ من بادست ميانِ او كه خدا آفريده است از هيچ * دقيقه‌ايست كه هيچ آفريده نگشادست گداىِ كوىِ تو از هشت خُلد مستغنيست * اسيرِ عشقِ تو از هر دو عالم آزادست اگرچه مستىِ عشقم خراب كرد ، ولى * اساسِ هستىِ من زان خراب ، آبادست دلا منال ز بيداد و جورِ يار كه يار * تو را نصيب همين كرده است و اين دادست برو فسانه مخوان و فسون مَدَم حافظ * كزين فسانه و افسون مرا بسى يادست * توضيحات : مرا ( براى من - را - فك اضافه ) فتاد ( افتاده است - واقع شده است ) آفريده ( مخلوق ) منال ( از مصدر ناليدن - فعل امر ) داد ( عدل - بخشش ) برو به كار خود ( به كار خود مشغول شو ) خلد ( بهشت ) فسون مدم ( كلمات ساحران را مگو ) معنى بيت ( 1 و 2 ) ( اى پندگو ، به كار خود بپرداز ، اين بانگ و فرياد تو از چيست ؟ دل من از راه زهد و صلاح روى برتافته است و شيوهء عاشقى و رسوايى برگزيده ، براى تو چيزى پيش نيامده است ) . نصيحت همين كرده است ( دوست بلاكشى را قسمت تو كرده و اين ستم محبوب عين عدل است ) معنى بيت ( 3 ) ( ميان او كه حق تعالى آن را از هيچ آفريده است ، مسئله مشكلى است كه هيچ مخلوقى از خلايق آن را فتح نكرده است ) معنى بيت ( 5 ) ( اگرچه سرمستى از بادهء عشق اساس خودپرستى مرا ويران كرده ، ليكن بقاى جاودانى من از اين ويرانى است كه به حقيقت عين آبادى و جاودانگى است ) . معنى بيت ( 7 ) ( برو اى حافظ افسانه‌هاى زايد مخوان و شعبده‌بازى مكن و كارهاى غير ضرورى مرتكب مشو زيرا كه از اين نوع افسانه‌ها در خاطر زياد دارم ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - براى رسيدن به اين آرزو و هدف : لازم است كه صبر و حوصله داشته باشيد و بدانيد كه رمز موفقيت شما در ايستادگى ، استقامت و تلاشتان نهفته است ، پس هرچه مىتوانيد در اين راه دورانديشى و كياست داشته باشيد . 2 - اگرچه مستى عشق و سرخوشى اين نيت - به قول حافظ - در بيت پنجم ، شيفته و شيدايت كرده است ، اما بدانكه بنياد و هستى شما از ازل تا ابد از خرابى عشق است به عبارت ديگر حافظ مىفرمايد : خرابى از عشق در حقيقت آبادانى و عمرانى است . 3 - مطابق بيت چهارم شما انسانى آزاده ، مهربان ، دست‌دل‌باز ، گشاده‌رو ، ولخرج و باگذشت هستيد ، اما متأسفانه نمىدانيد پول و مهربانى را چه موقع و براى چه كسى خرج كنيد ، پس در اين كار توجه بيشتر كنيد . 4 - اهل ريسك هستيد و تا كارى را انجام ندهيد دست برنمىداريد و پشتكار شما خيلى عالى است اما زود هم خسته مىشويد ، ولى در عين حال اعتقاد داريد كه كار غير ممكن وجود ندارد ، بلكه هر كارى با دستان و انديشه شما قابل حل مىباشد . 5 - مسافرت را توصيه مىكنم ، اما خريدوفروش زود است ، يكى از كسانى كه ظاهرا به شما خيلى مهر مىورزد داراى اندامى درشت و پوستى ستبر و موهاى قهوه‌اى و ساق پايى لاغر است در حقيقت به شما حسادت مىكند از او دورى كنيد برعكس ، يكى از بستگان بسيار به شما علاقه‌مند است به طورى كه حاضر نيست به اصطلاح آب در دل شما سرد شود ، با او مشورت كنيد و به نذرى كه كرده‌ايد وفا كنيد . 6 - مىدانى برنده : گامهاى متعادلى برمىدارد ولى بازنده دو نوع سرعت دارد ، يا خيلى تند و يا خيلى كند ، شما چطور ؟ لطفا مقايسه كنيد . 7 - برادر يا خواهرتان دچار ناراحتى مرموزى مىباشد كه كمك شما مىتواند برايش مؤثر باشد ، از پس‌اندازى كه داريد ، فعلا استفاده نكنيد كه موقعيت بهترى براى شما حاصل مىشود و مسافرتى مهم در پيش خواهد بود .